wtorek, 28 kwietnia 2026

CZERWONA BARYKADA (One-shot)

Tytuł oryginalny: A vörös barikád

Oryginalnie opublikowany w:

Węgierski magazyn młodzieżowy „Pajtás”, numery 39–50

Rok wydania: 1970

Scenariusz: Hunyady József

Grafika: Zórád Ernő

Rekonstrukcja cyfrowa: Cyfrowy Baron

Translacja: AI Gemini Flash

Korekta przekładu: Vallaor i Aristejo

Tym razem spotkanie z rysownikiem dobrze w Polsce znanym, najpierw dzięki historiom publikowanym w kultowym Relaxie, a następnie za sprawą Krajowej Agencji Wydawniczej, która na przełomie lat 80/90 wypuściła na rynek cykl węgierskich adaptacji klasyki literackiej (Ostatni Mohikanin, Jankes na dworze króla Artura, itd.). Za scenariusz odpowiadał najczęściej Tibor Cs. Horvath, a za ilustracje Ernö Zòràd. Pomimo narzekania Jerzego Szyłaka na łamach Fantastyki, że zaznajamianie z dziedzictwem komiksu europejskiego rozpoczyna się u nas od mało istotnych madziarskich „bryków”, dla spragnionych opowieści obrazkowych czytelników były one jak manna z nieba. I choć korzystały wówczas z niejakiej taryfy ulgowej, nie mając zbyt dużej konkurencji, po latach widać, że są to całkiem zgrabne przekłady literatury na język komiksu, przy wszystkich niezbędnych skrótach zachowujące ducha oryginału. Natomiast grafika Ernö Zòràda jest tu zdecydowanie najjaśniejszym punktem! Okres transformacji ustrojowej okazał się idealny do zaznajomienia polskiego odbiorcy z jego twórczością. W latach następnych rynek wypełniły zupełnie inne wydawnictwa, a sam Zòràd powrócił dopiero po kilku dekadach, na łamach reaktywowanego Relaxu, notabene z kolejną adaptacją - Ostatnimi dniami Pompejów.

Warto zaznaczyć, że w rodzimym kraju rysownika również nie było różowo i nie od razu doczekał się on publikacji albumowych. Tworząc na zamówienie gazet, nie miał pewności, czy jego prace zostaną kiedykolwiek wznowione w lepszej szacie graficznej. Jednakże jako profesjonalista, ewidentnie wkładający serce w swoje plansze, nie odwalał nigdy fuszerki i potrafił praktycznie każdy temat przedstawić w sposób atrakcyjny. Co zresztą postaramy się udowodnić na przykładzie krótkiej historii z dużym nacechowaniem ideologicznym, przedstawiającej najbardziej burzliwy epizod z kariery niestrudzonego rewolucjonisty Frankela Leo. Kiedy tylko w Paryżu rozpoczęło się socjalistyczne wrzenie, zjawił się tam, by wejść do rządu Komuny Paryskiej i walczyć o jej przetrwanie z przeważającymi siłami wrogów ludu. Czy marksistowska interpretacja tych odległych wydarzeń może zaciekawić współczesnego czytelnika? Jeśli tak, to niemała w tym zasługa przepięknych, realistycznych i ekspresyjnych plansz węgierskiego artysty!

KOMUNALNE LINKI:

MEGA (CBR)

MEGA (PDF)

Węgierski rysownik ewidentnie kochał kobiety i gdy tylko nadarzała się taka możliwość, umieszczał w kadrze jakąś ślicznotkę! Nawet w opowieści o działaczu ruchu robotniczego, który poza Międzynarodówką świata nie widzi, znalazło się miejsce dla pewnej urodziwej i szykownej damy. Jest to niejaka Madame Duval, gwiazda Comédie-Française. Niestety, nie wiadomo, czy chodzi o autentyczną historyczną postać, czy wymyśloną na potrzeby scenariusza adoratorkę dzielnego marksisty.

poniedziałek, 20 kwietnia 2026

ADAPTACJE KOMIKSOWE. MIASTO PRZEMOCY

Tytuł oryginalny: Ciudad Violenta

Oryginalnie opublikowany w:

Argentyński magazyn komiksowy „D'Artagnan” nr 382

Rok wydania: styczeń 1977 roku

Scenariusz: Pedro M. Mazzino (Pascual Médanos)

Grafika: Ricardo Villagrán

Translacja: Gemini 3 Flash

Korekta przekładu: Vallaor

A teraz coś z zupełnie innej beczki! Niezwykłe możliwości, jakie daje współczesna technika ze sztuczną inteligencją na czele pozwala na eksplorowanie obszarów dotychczas niedostępnych z racji bariery językowej. Postanowiłem wykorzystać internetowe moce przerobowe dla rozpoczęcia nowego cyklu, różniącego się od fumetti zarówno formatem, jak i tematyką. Będą to komiksy publikowane w gazetach i magazynach z różnych krajów. Krótsza forma pozwoli na większą częstotliwość publikacji niż ma to miejsce w przypadku „kieszonkowców”, wymagających najczęściej kompleksowej obróbki graficznej.

W nowym cyklu jakość skanów nie będzie kluczowa, choć rzecz jasna dołożę starań, by nie kłuła w oczy. Publikacje gazetowe żądzą się jednak innymi prawami niż albumowe i trzeba mieć to na uwadze. Również w kwestii przekładu należy pamiętać, że stoi za nim maszyna. W tym wypadku ograniczam się do wprowadzania mniejszych bądź większych korekt, nie mogę natomiast stwierdzić z ręką na sercu, że oddany został w pełni duch oryginału.

Zaczynamy od niejakiego kuriozum, czyli od komiksowej adaptacji filmu Città violenta z 1970 roku. Ukazała się na łamach argentyńskiego magazynu komiksowego D’Artagnan w numerze 382 ze stycznia 1972 roku. Odpowiedzialny za grafikę Ricardo Villagrána w następnej dekadzie przeniósł się do Stanów, gdzie pracował przy tak prestiżowych tytułach jak The Savage Sword Of Conan. Czy na zalewie trzynastu stronach udało mu się uchwycić esencję słynnego thrillera Sergio Sollimy? Kwestia sporna! Na pewno dla wielu młodszych czytelników pisma mogła to być jedyna okazja na jako takie zapoznanie się z treścią filmu, wyświetlanego w kinach z ograniczeniem wiekowym!

BRONSON LINKS:

MEGA (CBR)

MEGA (PDF)

Małżonkowie Jill Ireland i Charles Bronson spotykali się na ekranie przynajmniej 15 razy, ale chyba w żadnym innym filmie ich relacja nie była równie burzliwa. Zimnokrwisty twardziel i przewrotna femme fatale to przepis na związek wybuchowy, pełen skrajnych emocji, choć zdecydowanie mniej długoterminowny niż ten, jaki łączył słynną aktorską parę!