NIPPUR Z LAGASZ N°04 - MINOTAUR

Tytuł oryginalny: Nippur di Lagash

03 - Minotauro

Oryginalnie opublikowany w:

Argentyński magazyn komiksowy „D’Artagnan”, nr 169

Rok wydania: 1968

Scenariusz: Robin Wood

Grafika: Lucho Olivera

Translacja: Gemini AI, Chat GPT

Korekta przekładu: Vallaor i Aristejo

Po dwóch publikacjach osadzonych w XX wieku (lata 70. w Przygodach Roberto i Juliki oraz lata 40. w Batalionie zagłady) wracamy do antycznych czasów Nippura z Lagasz. Tak dalece odległych, że kilkaset lat w jedną czy drugą stronę nie powinno robić nam różnicy! Na pewno nie robiło jej samemu scenarzyście, który, wyganiając swojego bohatera z rodzinnego miasta, skazał go na tułaczkę nie tyle po ziemiach sumeryjskich z XXIV wieku p.n.e., ile po całej starożytności, gdzie umiejscowienie w konkretnej epoce historycznej ma drugorzędne znaczenie. Robin Wood nie był co prawda tak bezczelny, by wplątać Nippura chociażby w zdobywanie Troi (jak wiemy, jest to możliwe nawet dla postaci z XIX wieku, o ile dysponują wehikułem czasu!), natomiast przy wydarzeniach trudniejszych do uchwycenia w czasie pozwala sobie na pewną dowolność.

Sięgając po jeden z najbardziej rozpoznawalnych mitów greckich, osadza go w epoce wcześniejszej, co pozwala na wysnucie hipotezy dotyczącej jego powstania. Badacze starożytności istotnie dopatrują się korzeni opowieści o Minotaurze w kulturze i obrzędach religijnych Krety w okresie jej największego rozkwitu. W sztuce minojskiej postać byka była jednym z najważniejszych motywów – odnaleźć ją można na freskach, naczyniach rytualnych, pieczęciach i innych zabytkach. Najczęściej pojawiają się przedstawienia akrobatów wykonujących skoki nad bykiem, co mogło być zarówno popularnym widowiskiem, jak i rytuałem religijnym. Nietrudno o wniosek, że samo zwierzę otaczano kultem, co – jak na większość antycznych obrzędów przystało – wiązało się z krwawymi ofiarami.

Choć Wood nie ma ambicji wiernej rekonstrukcji przeszłości, jego wizja narodzin mitu jest nader ciekawa. Proponuje racjonalne wytłumaczenie wydarzeń, które z upływem czasu obrosły fantastyczną otoczką, nie odbierając przy tym samej legendzie jej tajemnicy i siły. Nie mamy tu do czynienia z dekonstrukcją, która rozkłada historię na czynniki pierwsze, lecz z opowieścią wykorzystującą historyczny i archeologiczny kontekst po to, by uczynić mit jeszcze ciekawszym. W pierwszym rzędzie Wood myślał bowiem o dostarczeniu czytelnikom przedniej rozrywki – pamiętając przy tym o uhonorowaniu wielowiekowej tradycji.

MINOJSKIE LINKI:

MEGA (CBR)

MEGA (PDF)

Ciekawym kontrapunktem dla pomysłu Wooda są współczesne Cywilizacje. Kreta. Autorka komiksu również szuka źródeł mitu, ale zamiast przygody serwuje nam rozbudowaną reinterpretację minojskiej kultury – opartą na hipotezach o jej matriarchalnym charakterze i starciu z „patriarchalnymi” Hellenami. Zestawienie obu albumów daje do myślenia: tam, gdzie Wood widzi po prostu wciągającą historię, komiks Simony Mogavino i Carlosa Góme proponuje mocno zideologizowaną wizję przeszłości.

GUERRA. BATALION ZAGŁADY

Tytuł oryginalny: Guerra

n.11 - Battaglione di sterminio

Wydawca: Ediperiodici

Rok pierwszego wydania: październik 1978

Scenariusz: Carmelo Gozzo

Grafika: Xavier Musquera

Skan wydania francuskiego: Leefirkins

Rekonstrukcja plansz i okładki: Cyfrowy Baron

Czyszczenie plansz i dymków: Grifos

Translacja: Vallaor

Wstawianie tekstu: Gilotyna_123

Korekta: Aristejo

Drugie spotkanie z serią Guerra na pierwszy rzut oka wydaje się bardziej typowe od poprzedniego – Rewolty bokserów – gdzie oryginalny był sam temat, nader rzadko podejmowany przez komiks. Tymczasem II wojna światowa to nie tylko największy i najkrwawszy, ale też najczęściej ilustrowany konflikt zbrojny wszech czasów. W następujących po nim dekadach pojawiło się całe mrowie komiksowych serii, ukazujących z detalami wszystkie ważniejsze bitwy czy przyglądających się każdemu heroicznemu epizodowi z annałów ruchu oporu.

Nawet w Polsce, gdzie twórcy obrazkowi mieli wyjątkowo pod górkę, jednym z pierwszych tytułów, którym pozwolono ujrzeć światło dzienne, był partyzancki Podziemny front. Co dopiero działo się na Zachodzie, gdzie wyrosły całe setki wojennych cykli – na czele z brytyjskimi gigantami War Picture Library (2103 numery) i Combat Picture Library (1212 numerów).

Jak na tym imponującym tle prezentuje się seria wydawnictwa Ediperiodici? Wygląda na to, że nie znalazła większego odzewu, skoro liczy sobie zaledwie 11 numerów. Czyżby czytelnicy byli już przesyceni wojenną tematyką i nawet obietnica pokazania jej z bardziej dorosłej, „niegrzecznej” strony nie zdołała wzbudzić ich zainteresowania? Problem leżał chyba nie w samej wojnie, lecz w braku unikalnego konceptu, który zaintrygowałby odbiorców.

Mimo to Guerra ma kilka wartych uwagi tomików. Scenarzysta bądź to drastycznie zmienia w nich tło wydarzeń (jak we wspomnianej Rewolcie bokserów), bądź skupia się na mniej oklepanych motywach. Na pewno rzadkością było ukazanie wojny w Polsce z perspektywy agresora, i to tego wyjątkowo niesympatycznego: specjalnych oddziałów wojskowych oddelegowanych do pacyfikacji miast i wsi, czyli po prostu do ludobójstwa. Czy dla żołnierza wcielonego do takiej jednostki istniała trzecia droga – nie zabijać i zarazem nie dać się zabić? Dokładnie na to pytanie stara się odpowiedzieć Batalion zagłady.

Mocnej lektury!

LINKI ZAGŁADY:

MEGA (CBR)

MEGA (PDF)

Ukazany w tym tomie typ zbrodniczej działalności specjalnych oddziałów III Rzeszy w Polsce został potępiony przez Zachód w pierwszej kolejności, na długo przed ujawnieniem pełnej skali Holocaustu. Co ciekawe, sami Niemcy poświęcili mu swój pierwszy powojenny film – Mordercy są wśród nas (Die Mörder sind unter uns, 1946, reż. Wolfgang Staudte). Twórcy ukazali w nim uczestnictwo regularnych żołnierzy Wehrmachtu w pacyfikacjach i masakrach, próbując jednak zrzucić ciężar odpowiedzialności na dowódców, których rozkazy wykonywano pod groźbą rozstrzelania.

KAYAN N°01 - KOREKTA!

Wpadka! Publikując pierwszy epizod Kayana, nieświadomie pominąłem jedną planszę, zaś korektor nie zauważył tego braku ze względu na brak logicznej luki w opowieści. Na pozór wszystko się zgadza: sędziwy mentor bohatera staje do nierównej walki z hordą Hunów i natychmiast zostaje przeszyty włócznią. Tymczasem pomiędzy tymi kadrami znajdowała się cała strona, ukazująca jego męstwo w obliczu przeważającej siły wroga. Choć plansza nie przynosi nowych informacji, buduje szacunek dla postaci nieustraszonego starca (któremu Kayan będzie się starał dorównać) i nienawiść do barbarzyńskich, wyzbytych honoru agresorów. Warto znać ten fragment historii, dlatego gorąco zachęcam do pobrania raz jeszcze tego epizodu, już w wersji kompletnej.

POPRAWIONE LINKI:

MEGA (CBR)

MEGA (PDF)

PRZYGODY ROBERTO I JULIKI - KOMPANI BIAŁEGO DIABŁA

Tytuł oryginalny: Roberto és Julika kalandjai

02 - A Fehér Ördög cimborái

Oryginalnie opublikowany w:

węgierski tygodnik szaradzistów i łamigłówek „Füles”

Numery 45-52, 1970 rok

Scenariusz: Tibor Cs. Horváth

Grafika: Ernő Zórád

Cyfrowe podrasowanie i wstawianie tekstu: Vallaor

Translacja: Chat GPT & Gemini AI

Korekta przekładu: Vallaor i Aristejo

Po dwóch argentyńskich odsłonach powrót na Węgry! Na podstawie dotychczasowych propozycji z tego kraju na tym blogu można było przypuszczać, że publikowano tam wyłącznie komiksy o tematyce historycznej, a ich jedynym rysownikiem był Ernő Zórád. Jeśli chodzi o to drugie spostrzeżenie, na razie nie zamierzam wyprowadzać nikogo z błędu. Choć nie był jedyny, to zdecydowanie okazuje się najlepszy, więc jeszcze długo może pozostać wyłącznym reprezentantem swojego kraju w ramach Gazetowców. Nie da się też ukryć, że miał słabość do kostiumu historycznego i kiedy tylko mógł, osadzał akcję swoich prac w minionych epokach. Nie było to jednak stałą praktyką, o czym świadczy przedstawiana obecnie odsłona serii Przygody Roberto i Juliki, rozgrywająca się tu i teraz, tzn. w Europie początku lat siedemdziesiątych! A konkretnie: w samym sercu swingującego Londynu!

W tym miejscu przyznaję się, że wybór tego konkretnego epizodu był wyłącznym dziełem przypadku, choć kto wie, czy nie przyczynił się do tego nieświęty patron strony! Świadczyłby o tym diabelski tytuł omawianego tomu – Kompani Białego Diabła – który jednak lekko wprowadza w błąd. Żadnych czcicieli sił piekielnych w nim nie odnajdziemy, a czarnym charakterom ani w głowie składanie ofiar Szatanowi. Wystarczy im napchanie kieszeni brudną forsą! A w jaki niecny sposób wchodzą w jej posiadanie, to już tajemnica do odkrycia przez głównych bohaterów: Roberto i Julikę – włoskiego dziennikarza i węgierską sportsmenkę, których poza gorącym uczuciem łączy talent do rozwiązywania kryminalnych intryg.

Seria o sensacyjnych przygodach zakochanej pary ukazywała się pierwotnie w magazynie szarad i łamigłówek „Füles” w latach 1970–1973. Ogółem powstało dziewięć odsłon ich przygód. Obecnie prezentowana jest druga w kolejności, co ma swoje odzwierciedlenie w fabule. Bohaterowie zdążyli się już zauroczyć, wyraźnie między nimi iskrzy, zwiedzają nawet razem Londyn, ale bliższa relacja wciąż jeszcze przed nimi. Czy włoskiemu przystojniakowi uda się namówić piękną Węgierkę na dzielenie pokoju hotelowego? Śledzenie dynamiki tej relacji wydało mi się nawet ciekawsze od samej intrygi kryminalnej! Nie jestem jednak pod tym względem miarodajny. Na przykład w klasycznych zeszytach Spider-Mana zawsze bardziej interesowały mnie miłosne perturbacje Petera Parkera z Gwen Stacy i Mary Jane niż obligatoryjne starcia z superzłoczyńcami.

Nie zdradzając szczegółów kryminalnej intrygi epizodu, zwrócę jednak uwagę na najlepiej wygraną dramaturgicznie lokalizację: gabinet figur woskowych, w którym znalazło się miejsce na takie ikony kina fantastycznego, jak Drakula (patrz okładka) czy King Kong. Zapewne dla rysownika było niemałą frajdą odmalowanie tych postaci, zwłaszcza że w przeciwieństwie do włoskich kolegów nie miał na co dzień ku temu okazji. Wydaje się, że komiksowe horrory nie cieszyły się na Węgrzech popularnością, jeśli w ogóle dopuszczano je do druku – podobnie zresztą jak w Polsce, gdzie na pełnoprawną obrazkową grozę należało poczekać jeszcze ładnych kilkanaście lat!

LINKI Z SOHO:

MEGA (CBR)

MEGA (PDF)

Przedstawiony w komiksie gabinet figur w Soho jest fikcyjny, wystarczy jednak przejechać kilka przystanków metrem na ulicę Marylebone, by trafić do słynnego Madame Tussauds London. To najsłynniejsze muzeum figur woskowych w Anglii istnieje od 1835 roku, a w obecnej lokacji od 1884 roku. Wśród słynnych postaci, które można tam podziwiać, znajduje się Dracula w kreacji Beli Lugosiego. Dla Ernő Zóráda punktem odniesienia był jednak zdecydowanie Christopher Lee!